Mist

Mistig en -13°C, lichte bries. Helicopter blijft binnen.
Vannacht hebben een stel ijsberen een tentje van de wetenschappers dat vlakbij op het ijs stond verenneweert. We komen steeds dichter bij ijsberengebied. Er zijn namelijk zeehonden gespot en dan zijn er ook ijsberen in de buurt. Met die mist is het niet aangeraden van ver van het schip te gaan. Geir heeft zo'n kanon van een westernrevolver aan z'n riem hangen, just in case.

13:00 We wagen een tochtje op het ijs. Met die mist kan je er sfeervolle foto's maken.
Bijna nul zicht, alles is wit en het waait stevig. Ik verlies alle dieptezicht en moet uitkijken waar ik mijn voeten zet. De horizon is vaagweg te zien, een dun waterzonnetje priemt door de mist. Op een uur tijd verandert dit van nul zicht tot klare hemel met zon. Heb alle stadia gefotografeerd, mooie resultaten.

15:35: één van de meerpalen is in het water verdwenen en het landschap buiten is totaal veranderd. Het schip ligt plots in een breed kanaal met open water, en de andere oever is honderden meters afgedreven. (Op de foto zie je hoe het gisteren was, de linkse kant is nu open zee) Je hebt hier het gevoel ter plaatse te liggen maar dat klopt dus niet: we bewegen eigenlijk de hele tijd zuidwaarts, en het weer, de temperatuur en het ijs veranderen continue.

Coördinaten tot nu:
12-4-07: 80°13'N - 9°50'O: 06:30u, eerste ontmoeting met het ijs
12-4-07: 80°19'N - 10°09'O: eerste onderzoeksstation op het ijs
13-4-07: 79°50'N - 10°37'O: Smeerenburgfjord, Spitsbergen
14-4-07: 80°05'N - 00°09'O: 16:00u, we passeren de 0-meridiaan
14-4-07: 79°59'N - 02°33'O: 21:30u, verst West
14-4-07: 79°58'N - 02°25'O: 23:00u, eerste ankerplaats
15-4-07: 79°54'N - 02°27'O: 12:00u
15-4-07: 79°50'N - 02°29'O: 23:00u
16-4-07: 79°40'N - 02°17'O: 24:00u
17-4-07: 79°32'N - 01°51'O: 24:00u
Met dank aan Arvid Sveen

Frostbite

01:00 Juist terug van een tocht over het ijs. We wilden de avondzon hebben want dan zijn de kleuren het mooist.

09:00 Minder koud maar vochtiger lucht.
Ik heb "frostbite" op de tip van m'n neus. Niks serieus maar ik moet me beter beschermen tegen de kou. Juist daar omdat ik bij het fotograferen altijd met de neustip tegen die camera aanzit: die heeft een metalen frame en dat wordt natuurlijk ijzig koud. Vandaar.
IJsberen gespot: een moeder met twee kleintjes. Straks gaan Geir en ik ons installeren op het kanondek met telelenzen. Hopelijk vangen we een en ander op de gevoelige plaat.

23:50
Weer een tochtje over het ijs gemaakt. We drijven steeds meer zuidwaarts alhoewel het landschap niet verandert. Het is ook niet meer zo koud: -14°C. Dat is een merkbaar verschil met gisteren. Het is vredig en stil op het ijs.

Morgen gaan we vliegen met de helicopter.

Wally

Een mistige ochtend en koud: -25°C. We drijven stilletjes zuidwaarts, vannacht 3 zeemijl (x 1,852 voor km).
Deze middag kregen we bezoek van een walrus: dikke Wally, nieuwsgierig en languit lui in 't water.

Op het ijs

21:50
Uitstap op het ijs gedaan, in de stralende zon. Temperatuur -22°C.
De motieven in het ijs en de sneeuw zijn eindeloos mooi, hier kan ik de hele dag doorbrengen. We mogen alleen van de boot met een ijsbeerwacht: een gewapende recruut met radio, pistool en geweer die constant de boel in de gaten houdt.

Geir heeft goede contacten met de officieren aan boord en mag een beetje meer. Nu zit er helemaal vooraan in het schip een luik van waaruit je de boeg kan zien die door het ijs gaat. Je moet daar wel aan een touw gesjord hangen zodat je er niet uit mietert. Als we komende week naar de volgende positie varen mag ik ook een keertje. Dat worden spectaculaire foto's!

Loopbrug

Het schip ligt aangemeerd langs de kant van een grote, dikke ijsplaat. Vandaag werd er een groep op het ijs gezet om houten palen in het ijs te verankeren: boren, paal erin en water in het gat laten lopen. Zodoende krijgen we een meerpaal en kan het schip wat steviger worden vastgelegd. Deze positie blijven we namelijk houden de komende week en van hieruit worden er verschillende expedities georganiseerd.
Iedereen is aan het werk met boren en zeulen en wot not en niemand merkt dat het schip stil, stil, stilletjes afdrijft: de aluminium loopbrug is niet voldoende vastgemaakt en hangt maar met 2 haken vast aan de reling en onder het schip gaapt een diepte van 2000 meter... juist op het laatste nippertje merkt iemand dat we onze loopbrug gaan kwijtraken aan de arctische diepte en er wordt ingegrepen. Pff.
- gisteren gehoord van een officier: iemand had per ongeluk lichtjes tegen de één van de stuurspaken geduwd boven op de brug en dat had de motor heel stilletjes gedraaid zodat het schip van de kant ging. Accidentje dus.

Internet

We hebben vandaag allemaal internettoegang gekregen, dus vanaf nu zal ik elke dag verslag uitbrengen op deze blog.

Middernachtzon

Huilend ijs

Een heldere ochtend met stralende zon. We liggen midden in een witte ijswoestijn. Hier en daar zijn er open, dampende plekken. Het vriest -22°C, met een stevige wind maakt dat snel -40°C. Goed aankleden als we buitengaan dus. Videocamera moet in een speciale zak met verwarming, anders vriest dat kapot.

11:30 Screaming ice
Twee uur buiten staan filmen en fotograferen. Bitter koud en wind: af en toe kreeg ik zoveel tranen in de ogen dat ik geen klap meer zag.

De eerste kilometers varen ging heel vlot, open water zelfs. Maar al snel liepen we tegen een dikke ijslaag aan en het ijsbreken kon beginnen: vooruit, achteruit, steeds opnieuw, om die dikke korst te breken. Ik stond op het achterdek en de boot ging in achteruit, direct over die ijskorst: 6500 ton staal over anderhalve meter dik ijs. Dat geluid is fantastisch: screaming ice.

De helicopter is net terug van een verkenningstocht. Ze moesten barsten in het ijs gaan spotten zodat we die kunnen gebruiken om vooruit te geraken. Boot ligt stil.

Nul

00:23
Zicht nul. Boot ligt stil: Wachten op beter weer.
Temperatuur buiten -20°C.
Slaapwel.

IJsbreken

14:00u
Het sneeuwt en er staat een krachtige wind. Zicht tot 100m, -15°C.
De eerste ijsschotsen glijden voorbij en plots gaat alles heel snel: op een kwartier tijd zitten we in los pakijs. Onze boot stoomt erin, een indrukwekkend schouwspel: huizenhoge ijsplaten van een meter dik rijzen omhoog en tonen hun azuurblauwe onderkant. Het kielzog is een kolkende massa van ijs, water en sneeuw.

Het weer wordt slechter: lichte storm en zicht tot 50m. We komen dikker ijs tegen en onze ijsbreker moet vol gas geven om er door te geraken: 19000 PK, heel het kot brult en vibreert. En het geluid van die ijsschotsen tegen de romp: ijs tegen staal, wie wint? Huilend schrapend, een grove tandartsenboor in je bek!
De boot heeft 4 motoren die elk 360 graden kunnen draaien: 2 vooraan en 2 achteraan.

Noorden van Spitsbergen

We zijn vannacht terug naar Spitsbergen gevaren om daar het NP-schip Lance te ontmoeten. Er werd een helicopter overgevlogen.
Het is rustig weer en redelijk warm.

Noord-west Spitsbergen: dat zijn inderdaad hele spitse bergen en vandaar de naam die de Hollanders aan deze eilanden gaven.

De heli is geparkeerd en we stomen terug naar het ijs. Er staat een zware zee en ik zit op het dek. Een piepjonge recruut staat te spauwen over de reling.

Lunch. De helft van de collega's duikt niet op. Zeker geen honger?
Dutje doen, altijd goed middeltje tegen zware zee.

Simple step, huge leap

16:15
Ben met Arvid en Geir het ijs opgegaan maar we werden snel terug aan boord gecommandeerd want het ijs was aan het openbreken en iedereen geraakte geisoleerd op verschillende ijsschotsen. Er stond ook wat deining en dat geeft een heel mooi filmisch effect met al die ijsplaten die beginnen te golven. Ik heb daar mooie shots van gemaakt.
Het is hier onwerkelijk mooi en het weer is fantastisch: niet te koud en veel zon. Maar dat kan ook heel snel veranderen.

IJs

06:30u
Klonk...
Bonk..kadonk...
Ik word wakker in mijn kooi.
IJs!
Vliegensvlug uit bed, kleren aan, camera's pakken en naar buiten:
Witte wereld, een andere planeet. IJs, overal ijs. Een waterig zonnetje aan een oranjerige horizon. Het schip breekt zich letterlijk door die korst en ik kan die kolossale stukken ijs zien voorbijglijden, botsen en kraken. Ik ben helemaal alleen op het dek. Het is kouder op de open zee.
Kleuren: wit, grijs, azuur, appelblauwzeegroen, oranje, pêche.

De eerste ploeg wetenschappers is het ijs opgegaan, samen met de Japanse TV-ploeg. Ze boren gaten in het ijs om stalen te nemen. Iedereen heeft een survivalsuit aan en er zijn 2 geweren mee, in geval van.

Het weer verslechterd en het sneeuwt. Koud.
Het licht buiten wordt erg vlak en mijn collega's-fotografen geven op. Mooie horizonten gezien: gewassen en mistige landschappen met rare, vuile vlekken in de lucht.

Lunch: zalm, krab en pasta. De keuken aan boord is uitstekend.

Vertrek

Gewekt door de luidsprekers. Ontbijt. Dan de trainingszaal getest en gedoucht. Veiligheidsdrill en brandoefening. Rondleiding aan boord: indrukwekkende brug. Het was hier weer een stralende ochtend met een knalblauwe hemel en zon. Alles geraakt stilletjes uitgepakt en op zijn plaats.
11:30: de touwen worden losgemaakt en we zijn vertrokken.
Mooie foto's gemaakt van ons vertrek en van de natuur rondom.
Geir ontmoet: een local en freelance cameraman die voor NP werkt(e) en nu reportage maakt voor NRK en Süddeutscher Rundfunk. Hele toffe pee, ne rosse. We schieten onmiddelijk goed met mekaar op.
Er zijn ook verschillende Hollanders mee en da's lachen: Die Noren snappen niks van ons taaltje.

Bericht van de kustwacht

Expeditie naar Framstredet

KV Svalbard is dit jaar platform voor een expeditie naar Framstredet. 29 personen van verschillende instituten zijn aan boord. Vandaag zijn we, nadat alle voorzieningen veilig aan boord waren gebracht, vanuit Longyearbyen vertrokken. In fabelachtig winterweer.
Doel van de tocht is het verzamelen van informatie rond de Poolzee, hoe de verschillende zeestromingen het leven in de zee beïnvloeden en hoe de winter er ter plaatse uit ziet. Koud en voedselrijk water van de Poolzee ontmoet hier het warmere Atlantische water. Informatie hierover levert ons belangrijke puzzelstukken, o.a. in verband met klimaatonderzoek. Vakgebieden zoals oceanologie, meteorologie, biologie en fysica dragen op elk hun manier bij.

De expeditie is een gezamelijk project tussen de drie belangrijkste marine-onderzoeksmilieu's in Noorwegen: Norwegian Polar Institute, Meteorological Institute en Institute for Marine Research. Acht verschillende nationaliteiten zijn aan boord: Noors, Duits, Spaans, Russisch, Japans, Deens, Belgisch en Nederlands.

De Noorse kustwacht heeft de ijsbreker KV Svalbard ter beschikking gesteld voor de expeditie die gaat van 11 april tot 30 april 2007.

De vertrekdag wordt gebruikt om overzicht te krijgen en al het materiaal op zijn plaats te stouwen dat tijdens de tocht door de onderzoekers zal worden gebruikt. We gaan vervolgens door de veiligheidsroutines en doen bvb een paar brandoefeningen.

Zo snel we de ijskant bereiken testen we de uitrusting. In de loop van de komende dagen zullen we ook een helicopter krijgen van het onderzoeksschip Lance dat in de buurt ligt.

Henry Djupvik, Orlogskaptein, Skipssjef KV Svalbard

Aan boord

Rond half drie een taxi gepakt naar de kaai waar ons schip aangemeerd lag. Alle collega's van NFH en NP kwamen ook net aan van de luchthaven. Na een korte briefing gingen we aan boord met onze bagage en kregen onze kajuit toegewezen. Die was aan de kleine kant. Maar er is meer dan genoeg plaats aan boord om gerief te stouwen, dus uiteindelijk viel het wel mee. Ik kom wel overal met mijn kuif tegen 't plafond.
Problemen met de kraan, een aantal containers op het dek zijn verkeerd geplaatst: we vertrekken pas morgenmiddag.

Arctisch landschap

Ochtend op Spitsbergen

Een prachtige ochtend met blauwe hemel en zon. De sneeuw is verblindend.

Zeehonde

vel tegen 't plafond van 't café.

Het lijkt hier wel de wereld in het klein, met allemaal buitenlanders. Gisteren zat ik aan tafel met een stel Britten en Amerikanen, een Est en een Duitser, wat verderop zat een kluit lawaaierige Fransmannen, ginder Spaanse wetenschappers van Gran Canaria in heftige discussie. En de locals - in motocross-stylee - aan de toog. Snowscooter is hier het enigste voertuig waarmee je overal geraakt en de jonge gasten zijn natuurlijk fan: heelder flokken met scooters razen hier rond, lawaai en stank. Of liever de limo?

Spitsbergen

Van Tromsø naar Longyearbyen op Spitsbergen, een vlucht van anderhalf uur. Al vanuit het vliegtuig kon ik het indrukwekkende landschap zien: een witte wereld. Het weer was prachtig, zonnig en temperatuur rond min 8.
Op het vliegtuig kwam ik Jack, een collega van het Polarinstitutt tegen. Hij was op weg naar Ny-Ålesund en werd opgepikt door mensen van UNIS, de plaatselijke universiteit. Ik kon meerijden. Straks gaan we een hapje eten in de Kroa: het Hoekske.
Meer foto´s later...

Sneeuw

Het sneeuwt weer, en ferm ook.
Vandaag hebben we alle bagage en zwaar materiaal aan boord gebracht van KV Svalbard. Die vaart dan verder naar Spitsbergen. Maandag 8 dagen is het zover: eerst een vlucht naar Spitsbergen, 1 nachtje op hotel Spitsbergen en dan aan boord. Rond 20:00u vertrekken we richting Noordpool.

Ice

9 april vlucht van Tromsø naar Spitsbergen, 10 april vertrekt het schip richting Groenland. Op de kaart kan je de ijscondities zien.

Job

Stralend weer en warm, ik denk dat de sneeuw nu snel zal smelten. Maar dat weet ge nooit hier, voor hetzelfde geld valt er nog een heel pak uit de lucht.
Van de week kreeg ik een bericht van het Polarinstituut dat ze een open en voltijdse positie hebben voor een fotoarchivaris en ze zouden graag zien dat ik daarvoor solliciteer. "From IGY to IPY: Photo documentation of Norwegian scientific, polar research during the last 50 years": een project van 1 jaar dat bestaat in het uitbouwen van een beelddatabank over de Noorse polaire geschiedenis vanaf de jaren 50. Dit houdt in het actief opzoeken van beeldmateriaal en een deel reizen, scannen, registreren en publiceren. Geknipt dus!

Foto: Fram-expeditie, 1893-1896, Norwegian Polar Institute

In de roos

Veiligheidstraining met schietoefeningen vandaag. We reden naar een militair schietterrein even buiten de stad. Het was stralend weer. Op de schietbaan kregen we een les over ijsberengedrag en een korte demonstratie over hoe met wapens omgaan. Dan schieten, met oude Duitse Mausers, nog van de tweede wereldoorlog, bij gebrek aan beter materiaal. Nu waren die dingen zwaar en lomp maar wel precies! We moesten op een roos schieten en ik heb alle kogels er middenin geknald. De instructeurs waren onder de indruk en mijn vrouwelijke collega's zeiden dat ze graag met mij op expeditie gingen! LOL.
Foto: Kristen Fossan, NP

Zodiac

Vandaag moesten we een Zodiac in mekaar steken en opblazen. Daarna een uur les over buitenboordmotoren. Na de lunch doken we allemaal in een survivalsuit en lieten de boten te water. We zouden naar de zuidspits van het eiland varen om daar te oefenen met in het water springen en terug aan boord klimmen. Er stond een zware zee en we zijn moeten terugkeren. We zijn dan in de marinehaven gaan oefenen, daar was rustiger water. Er zat een gaatje in mijne suit en ik ben kletskoudnat geworden. Morgen gaan we naar de schietbaan.

Next Of Kin

Vandaag moest ik een NOK-formulier invullen: Next Of Kin. Iedereen moet dat invullen in geval van schipbreuk. Met andere woorden: wie te bellen in geval van visvoer!
Ik heb vandaag de occasie Nikon aangekregen: dat is een superkoop! Prachtig toestel en vrijwel niet gebruikt.

Vandaag heb ik op het werk een kartonnen doos vol gloednieuw fotogerief gekregen. Onder andere een Nikon D200, gene krot. Met twee mooie lenzen en een nog hoop ander materiaal. Ik heb me ook een tweedehands Nikon F100 aangeschaft om gewone dia's mee te trekken. Dat was een mooie deal: een vrijwel ongebruikt toestel met 2 mooie lenzen en een blitz voor een 750€.

Juiste kleren

Nog steeds fantastisch mooi weer hier!
Voor de expeditie heb ik wollen ondergoed nodig, zo van dat speciaal thermisch spul. En ook een fatsoenlijke muts met bont en handschoenen.
Heb vandaag een hoop foto- en videomateriaal besteld. Altijd plezant om op kosten van de staat te gaan shoppen :)
Foto: nofi.com

Science

Wetenschappelijke details over de expeditie hier

IAOOS: Integrated Arctic Ocean Observing System
The polar regions’ sensitivity to climate change makes them an ideal early warning system. But an early warning system can only function if scientists can continually monitor the world’s oceans and develop better models. A Global Climate Observing System was set up by the United Nations in 1992, but major gaps exist at high latitudes because the harsh environmental conditions make gathering this data very difficult. iAOOS – a project involving a dozen countries, including the UK, USA, Russia and China – will help plug this gap by setting up a long-term ocean monitoring system in the Arctic. This kind of project is impossible without huge international cooperation and is an example of the vitally-important global science that IPY is producing.

Ferme boot

Foto: www.jan-mayen.no

Naar de Noordpool!

Morgen begint officieel het International Polar Year (IPY) en ik ga mee op expeditie naar het arctische pakijs rond de noordpool en ten oosten van Groenland! Hoera!

Drie weken, van 10 april tot 1 mei, aan boord van de KV Svalbard: een ijsbreker van de Noorse kustwacht.
Als fotograaf ga ik de wetenschappelijke expeditie en de natuur ter plaatse documenteren: pakijs, ijsberen - veel ijsberen! -, walvissen en wot not. Vanaf het schip, met de zodiac, de helicopter en gewoon te voet.

In maart nog een veiligheidscursus volgen:
- polar bear behaviour
- firearms and shooting
- use of flotation and rescue suits
- radio/VHF communication.

Op deze blog kan je de expeditie volgen: mooie foto's en spannende verhalen, met ijsberen en zo...

ps: k weet niet wie de foto bij dit artikel gemaakt heeft

Pantelleria

Hele schone foto.

Ginder Groenland

't Sneeuwt hier aan één stuk door en we geraken stilaan ingekapseld. Aan het slaapkamervenster stijgt het elke dag een beetje meer, het raam opendoen zit er niet meer in. In 't binnenland hier vriest het tot -35, da's niet om buiten te gaan staan p*ssen.

Ongekende kater. Kot verbouwd. Blauw plekken.
Tonnen sneeuw, werkelijk tonnen.

Foezel

Siv en ik waren uitgenodigd bij Anne Britt, de nieuwe intendante van het lokale museum voor moderne kunst. Ze gaf een instuif in haar huis. Fantastische bacalao gegeten. Lekker rood wijntje erbij. Na het eten kwam ze ineens op de proppen met een limonadefles met russisch etiket: Oekraïnse foezel. Dritasprit. Moonshine. Ole Bjørn en ik daar aan begonnen, en plots ging 't licht uit. Mŏventŏh.

Sneeuw

Tonnen sneeuw gevallen. Ik moest me letterlijk uitgraven om buiten te kunnen. Buurman zijnen auto was zelfs verdwenen onder de sneeuw.

Omega-3 weekend

Met zes vrienden voor 3 dagen naar Vengsøya om kabeljauw, lever en kaviaar te smullen. Spoelen met bier en akkevit, heerlijk! Op de foto zie je een enorme kabeljauwlever. Die hebben we klaargemaakt met ajuin, laurier, soyasaus en gember, een experiment. En geslaagd hoor!

De zon is terug en dat is schitterend!

Blåskjellstrand
Mosselstrand
Plage des moules
Mussel beach

Westkant van Kvaløya.

Håkøya in de herfst

Kattekoppen

Het wordt steeds lichter, elke dag een beetje meer. Op 20 januari komt de zon weer boven de horizon, ge kunt niet geloven wat een deugd dat doet!
Hierboven ligt nu veel sneeuw maar in de rest van het land klagen ze steen en been: geen sneeuw, dus ook niet skieën. En dat is voor een deel volk een echte katastroof, ge moet dat zien, die groene skipistes en al die lege liften. Geen kat te zien natuurlijk. En er zit niet direct beterschap in, er is zelfs sprake dat het voor altijd gedaan is.

Eindeloos Wit.
Gisteren mølje gaan eten bij mijn schoonouders. Mølje is een traditioneel gerecht in het hoge Noorden, bizonder krachtvoer. Rond deze tijd van het jaar komt de kabeljauw voorbij de kust om kuit te gaan schieten in de Barentszee. Deze vis is mooi dik en zwanger. De vis en de kaviaar worden gepocheerd. Van de lever wordt een traansaus gemaakt. Met petatten, flatbrød, vers gesnipperde ajuin en zwarte peper. Een pint en een akkevit erbij. Môventôh, daar ga je van liggen. En best samen met de vrouw. Mwooeehaha!

Ice.

Meer sneeuw.

Massa's sneeuw.

Blauw.

Koud.
De dagen worden lichter en dat werd tijd. Je wordt zo moe van die poolnacht en alles gaat trager. Morgen terug vroeg op en trainen, dat helpt behoorlijk.

Vriest.