Belgica III - Onder water

Heb een deel mooie onderwateropnames gekregen van Tom Leys:
De resten van de Belgica.






Alle foto's © Tom Leys

Belgica II - Harstad

Boot naar Harstad genomen en Wim en Tom ontmoet, 2 Belgische duikers.
Er zijn grootscheepse NAVO-oefeningen aan de gang in Harstad, waaraan de Nederlandse, de Britse en de Belgische marine deelnemen. De Godetia en de mijnenveger Lobelia liggen hier voor anker in de haven en geven de Belgica Genootschap logistieke steun. Wij daar dus naartoe. Jawadde, geen klein bootjes. Eerst een rondleiding op de Lobelia en daarna werden we uitgenodigd bij de commandant. We kregen direct een Hoegaarden aangeboden en daarna een lunch. Goed gelachen. Ze wilden graag weten hoe een Belg als ik hier verzeild geraakt.

Dan naar de site gereden waar de Belgica rust. IJzige wind en temperatuur rond het vriespunt. Wim en Tom in hun pak gehesen en tot aan het water geholpen. Daar stopte spijtig genoeg de trip voor mij, ik kon niet mee het water in, dat trouwens 2 graden warm, of koud was.




De laatste rustplaats van de Belgica

Belgica I

'k Kreeg van de week een berichtje van een maat uit Antwerpen, die had op Radio 1 een reportage gehoord met Eddy Wouters, een Belgische kunstenaar. Die man zijn overgrootvader was in 1897 mee op expeditie naar Antarctica geweest. Met het zeilschip Belgica, onder leiding van Adrien de Gerlache. Nu ligt het wrak van dat schip toevallig hier 300km zuidwaarts, bij Harstad op de zeebodem. En de Belgica Genootschap wil dat gaan lichten. Dat niet alleen, in Boom zijn ze een kopie van dat zeilschip aan 't bouwen!
Ik dacht dus dat die mensen misschien wel geïnteresseerd zouden zijn in een lokale Belg. Ik heb dus mijn medewerking aangeboden bij die mensen, via Radio 1, en BINGO! Ik krijg zojuist een mail van de voorzitter van de Genootschap en die vroeg of ik contact wou opnemen. Ook Eddy Wouters is heel enthousiast en wil me ontmoeten. Ze hadden mijn foto's op mijn blog gezien en vonden het prachtig. Ik had ook geschreven dat ik een deel contacten heb bij de universiteit en het Polarinstituut, en dat ik vloeiend Noors spreek. En ja hoor, het is gelukt! Weer een nieuw avontuur dat ligt te wachten!

Radio 1
Belgica Genootschap

Cube

De foto's

Sirenen

V

Mordor I

Monk

Gin Tonic

Diamant

Bluetooth

Blue Velvet

Azur I

Sold

Isdanning/Sea ice forming, 1/10 - 100cm x 150cm
Zojuist verkocht aan een echtpaar uit Oslo. Made my day.
Foto genomen vanuit helicopter en toont de eerste stadia van de vorming van zeeijs. De stromingen laten deze fragiele ijsplaten in en over mekaar schuiven. Verschillende voetbalvelden, om een idee van grootte te geven.

Vernissage

Een paar foto's van de vernissage

Interview

Met Noordnoors magazine:
Aan welke expedities heb je deelgenomen?
Ik nam deel aan de iAOOS-expeditie in april 2007. De reis ging van het noorden van Spitsbergen naar de Framstrait, ten oosten van Groenland. In oktober 2007 nam ik deel aan de BIAC-expeditie in regie van UNIS, de universiteit van Spitsbergen. Deze reis ging naar de oostkust van Spitsbergen.
http://www.iaoos.no/
http://www.uib.no/people/ngfso/BIAC/
 
Welke ervaringen deed je op als kunstenaar tijdens de expedities?
Ik zag zeer speciale landschappen, die zich snel konden veranderen. Lange, liggende horizonten (scapes) hebben me altijd al gefascineerd en daar was er in het poolijs geen gebrek aan. De omgeving is vijandig aan de mens, en tegelijk zo mooi, uitnodigend, meditatief en hypnotiserend.
 
Met welke technieken werkte je onderweg? Foto, video, tekening...?
Ik werkte hoofdzakelijk met fotografie, zowel digitaal als analoog. Daarnaast had ik ook een DV-camera waar ik ongeveer 10 uur film mee gemaakt heb.
 
Heb je enkele gedachten rond het geografische, arktis?
Extreme koude. Min 45ºC. De afwezigheid van civilisatie. IJswoestijn. Meditatieve stilte. Vergankelijkheid: de ijsplaat waar we voor anker lagen bestaat niet meer, die is opgelost in de grote stroom.

Hoe druk je dit alles uit in je kunst?
Geen mensen aanwezig in mijn uitverkoren foto's. De eenzaamheid, mist, wijde horizonten, het schilderachtige in de wolken. De vijandige schoonheid.
 
Kan je kort de werken beschrijven die je in Tromsø gaat tonen? En welk is de titel?
Ik toon o.a. een kortfilm - Ice Breaker, die "in loop" draait - waar ik de camera op het helicopterdek leg en laat lopen. In kikvorsperspectief zie je de witte landingslijn en het hekken rond het dek. Het is een mooie, heldere avond met open hemel en een paar wolken. Vaagweg hoor je de motoren. Alleen de wolken en de horizon gaan op en neer, omdat het schip beweegt. Verder gebeurt er niets. Met wat geduld merk je hoe meditatief dit is.
Verder toon ik een dertiental landschappen op 70x100 cm en 100x150 cm. De werktitel is "Sirenen".
Geen loeiende maar vrouwelijke. LOL!

Video

Helicopterdek op YouTube.
Deze film wordt ook op de tentoonstelling getoond.
It is not MTV.

Tentoonstelling

Morgen om 19 u gaat in het museum voor moderne kunst een tentoonstelling open met o.a mijn foto's van de expedities. We hebben gans de week gewerkt met het ophangen en belichten van de tentoonstelling. Ik krijg veel positieve reacties. Hou de blog in de gaten voor een kleine reportage van de vernissage...

Epiloog

Gisteravond was er naar goede gewoonte een feestje aan boord. Finlo de Schot had een fles whisky bij voor Frank, de expeditieleider, en die was zo vriendelijk van die open te doen: Caol Ila. Mmh, dat was gene krot.
Ik heb weer een hele hoop volk leren kennen en goede contacten gelegd met wetenschappers uit Bergen, Spitsbergen en Schotland. De mensen waren enthousiast over mijn foto's en er is weer sprake van komende expedities.

Herrie

Grijs en mistig. De wetenschappers hebben de ganse nacht doorgewerkt. Mijn kajuit ligt precies onder dek dus dat was een herrie van jewelste: winchen, metaal op metaal, bangklang. Gelukkig had ik oordopjes bij me. Onbijt gemist.
Nu is er niet veel meer te doen dan te wachten tot we terug in de haven zijn.

Kapp Lee

Vandaag gaan we een weerstation opzetten op een landtong. Eerst gaat er een ploeg op verkenning want er zitten nogal wat ijsberen in de omgeving, we kunnen ze zien vanaf de brug.
Wachten.
Na de lunch is het eindelijk zover: overlevingspak aan, met goed wat warme kleren eronder, en de Zodiac in. Er staat een ruwe zee en we worden onmiddellijk kletsnat. Gelukkig heb ik mijn fototas in een plastieken zak zitten. We landen op een lang, zwart zandstrand. Uitladen. Het is koud en er staat een strakke wind. Vijf man is gewapend met geweren, revolvers en verrekijkers. Die moeten wacht staan terwijl de rest aan het werk gaat. Plots duiken er twee Beluga-walvissen op, helemaal wit zijn die. Zwarte rotsen en witte sneeuw. Mist. Eindeloze vergezichten met een veeg roze aan de horizon. Machtige bergen.





Het weerstation heeft een GSM-verbinding en een batterij die de poolnacht meegaat. Als het licht terugkomt zorgen zonnepanelen ervoor dat de batterij weer oplaadt.


Eén van de dames heeft "frostbite" opgelopen: bevrozen voet. De kleine teen ziet lijkbleek en de onderkant van de voet donkerblauw. Dat moet voorzichtig met lauw water verzorgd worden. Eigenaardig, ik had helemaal geen last van de kou?!

Storfjorden

Het weer is uitzonderlijk kalm, bewolkt maar rustig.
Er wordt weer een verankerde boei (mooring) uitgezet.
Het is mistig en we zien niet veel. Plots duikt er een ijsberg op: blauw met roetzwarte aders. Veel is er verder niet te doen dus kijken we maar een beetje film.

De komende dagen gaan we aan land om een weerstation op te zetten. Hopelijk klaart het dan een beetje op want de omgeving is spectaculair.

Varen

Hele dag gevaren. Ruwe zee. Ik begin zeeziek te worden. Plat gaan liggen helpt. We ronden de zuidspits.

Isfjorden

De wetenschappers hebben de ganse nacht doorgewerkt in ploegen en hebben op verschillende plaatsen waterstalen genomen (CTD). Het is een stralende ochtend met open hemel. De zon komt nog heel even boven de horizon maar de winter is in aantocht en nu duurt het niet lang meer voor de poolnacht begint. In Tromsø duurt die 2 maanden maar hierboven duurt het 4 maanden. En donker hoor!
We varen nu terug naar Longyearbyen en vannacht gaat de tocht verder naar Storfjorden. Het krioelt er van de ijsberen en walrussen...

Vandaag is er internet aan boord, maar voor de rest van de expeditie niet. Verder verslag volgt later.


Foto: Billefjorden

Billefjord

08:00u, UNIS. Kennismaking met wetenschappers en studenten.
09:00u, alle hens aan dek, trossen los, we varen. Eerst naar Billefjorden, dat is een zijarm van Isfjorden. Daar ligt aan de overkant Pyramiden, een Russische nederzetting die eind jaren negentig plots verlaten werd. Een spookstad. Daar staan de kastrollen nog op tafel, de gazet ligt open en het speelgoed van de kinderen slingert rond. Macaber. De koolmijn werd van de ene dag op de andere niet meer rendabel gevonden en er werd beslist van de boel neer te leggen, zomaar ineens. De naam Pyramiden komt van de pyramidevormige bergtop vlakbij.

Aan het einde van het fjord komt een enorme gletsjer in zee uit: Nordenskioldbreen. De kilte slaat je om de oren. Twee massieve bergpieken rijzen er middenin omhoog.

Er wordt een verankerde boei (mooring) uitgezet met meetinstrumenten op verschillende dieptes aan de kabel bevestigd, en die blijft een heel jaar liggen.

Het eten aan boord is zoals gewoonlijk weer heel goed. Een luxeleventje eigenlijk want je hoeft alleen maar aan te schuiven.

Spitsbergen

Longyearbyen, Spitsbergen.
Het is hier zonnig weer en koud. Heb mooi uitzicht vanuit m'n kamer in het SAS-hotel. Morgen moeten we om 08:00u present zijn op UNIS, de universiteit van Spitsbergen. Om 09:00u vertrekt de boot. Dan varen we voorbij de Zuidspits en weer naar het noorden, Storfjorden in.
Zo dadelijk ga ik even naar café Kroa, daar hebben ze lekkere biefstukken, mmm.

Lance

Bipolar Atlantic Thermohaline Circulation (BIAC)

Vandaag bericht gekregen van de expeditieleider dat er plaats is voor mij aan boord van de Lance. Van 11 tot 17 oktober ga ik mee op expeditie naar de oostkust van Spitsbergen.

Doelen van de expeditie:
• Identify locations where dense water is formed (open ocean, shallow shelves)
• Study dense water formation processes; cooling, ice formation, convection
• Identify dense water pathways on shelves and in semi-closed basins
• Study the cascading of dense water towards the deep ocean
• Define physical and biogeochemical controls on ocean carbon biogeochemistry
• Investigate relationships between variability in deep-water formation, CO2 uptake rates and large-scale natural or anthropogenic climate forcing
• Obtain paleo-records of dense-water formation rates

Zo, nu weten jullie dat ook weer.

In oktober wordt het stilaan poolnacht over de Barentszee, een soort schemering, het vagevuur. Ik verwacht betoverende landschappen en de Aurora Borealis.